Auditieve overprikkeling

Al jaren voor autisme ooit genoemd werd, had ik last van auditieve overprikkeling. Ik hoorde geluiden die anderen niet hoorden, zoals de tl-lampen in wachtkamers of de beamer op school. Waar de andere kinderen blij werden als de “tv-kast” het lokaal binnengereden werd, zorgde het bij mij vooral voor gevoelens van angst: nog meer lawaai!

De auditieve overprikkeling wordt bij mij veroorzaakt door twee dingen:
1) Mijn ‘range’ van hoorbare geluiden is groter dan die van anderen, zowel in de lage als de hoge frequenties pikt mijn gehoor meer op.
2) Net zoals met mijn andere zintuigen zorgt het ontbreken van een filter ervoor dat ik alle geluiden blijf horen, in plaats van me te kunnen focussen op alleen die geluiden die van belang zijn.

Nulmeting
Terwijl ik dit schrijf hoor ik bijvoorbeeld: het geluid van mijn vingers op het toetsenbord, de vogels buiten, de wind, het ademen van mijn vriend, mijn eigen ademhaling, mijn poes die zijn vacht likt, een voorbijkomende auto, de vogels buiten, de computer die zichzelf probeert te koelen, het slikken van mijn vriend, mijn kitten dat op vliegjes jaagt, het geluid van de standby-stand van onze tv, het geluid van een hand die over kleding beweegt, regendruppels, de trilfunctie van een telefoon bij de buren, een langsrijdende fietser… En zo door. Er komt geen einde aan de stroom van geluiden.

Op dit moment is het ochtend én weekend, en gister had ik een extra vrije dag opgenomen om te rusten. Ik ben uitgerust en niet overprikkeld. Ik hoef vrij weinig vandaag. In andere woorden: ik ben zo relaxt als ik maar kan zijn, en tóch zijn de geluiden intens. Je zou dit een nulmeting kunnen noemen: dit is hoe de wereld binnen in mijn huis klinkt als alles rustig is, zowel om mij heen als in mijn hoofd. Vermoeidheid en stress hebben een heftige invloed op hoe ik de wereld ervaar. Ik zal maar niet beschrijven hoe de wereld klinkt als ik overprikkeld ben…

Hulpmiddelen
Helaas heeft de wereld geen volumeknop, maar gelukkig zijn er wel hulpmiddelen om de wereld wat zachter te zetten. Toen ik klein was wikkelde ik vaak mijn “slaapdoek” om mijn hoofd, als een soort extra laag tussen mij en de geluiden. Later, toen ik mijn eerste walkman kreeg, werd mijn koptelefoon mijn beste vriend. Het was een goedkoop ding, met slecht geluid en weinig demping, maar door zelfgekozen muziek op te zetten kon ik toch de rest van de geluiden wat dempen. Later werd deze vervangen door oortjes die je in je oren kon doen (wat helaas heel naar voelt bij mij, maar wel geluid beter tegenhoud). Sinds ik zelf geld verdien én inzie dat ik de wereld daadwerkelijk anders waarneem dan anderen, heb ik echter betere hulpmiddelen gevonden. Ik heb van alles geprobeerd, zelfs hele dure oortjes van Kickstarter waarmee je specifieke frequenties van de wereld kunt aanpassen maar waar ik helaas weinig aan had omdat standaard oortjes zo onprettig voelen. De twee dingen waar ik echter het meest aan heb en die ik dan ook bijna altijd bij me heb zijn otoplastieken en noise-cancelling headphones.

Otoplastieken
Otoplastieken zijn op maat gemaakte oordoppen. Je kunt deze laten maken bij de gehoorspeciaalzaken waar ze ook gehoorapparaten verkopen. Ze kosten rond de 100-150 euro, maar voor mij zijn ze dat meer dan waard. Zelf heb ik twee soorten: een set met filter, en een set zonder.

De otoplastieken met filter zijn zogenoemde “harde” otoplastieken. Ze bestaan uit doorzichtig plastic dat je een klein beetje in kunt drukken, zoals hard rubber. Bovendien zit er dus een filter in, waardoor geluid niet direct maar door het filter in je gehoorgang komt. Er zijn verschillende filters, die elk een andere hoeveelheid geluid tegenhouden, gemeten in het aantal decibel. Zelf heb ik een zwart filter, dat het hoogste aantal decibel tegenhoud. Deze oordoppen draag ik als ik bijvoorbeeld naar een concert ga: ze maken het geluid zachter, maar vervormen het niet volledig.

De otoplastieken zonder filter zijn eigenlijk bedoeld voor slapen. Ze zijn hol vanbinnen, en daardoor een stuk zachter dan de versie met filter. De mijne heb ik bij Schoonenberg Hoorsupport vandaan en zijn echt mijn favoriete oordoppen. Op de website staat alleen een afbeelding van de gele versie, maar zelf heb ik doorzichtige. Ze zitten echt perfect en ik krijg helemaal geen last van mijn oren, waardoor ik ze veel langer kan dragen dan de harde otoplastieken. In deze oordoppen zit geen gat voor het geluid, ze sluiten je gehoorgang dus helemaal af. Natuurlijk kan een stukje plastic er niet voor zorgen dat je niks meer hoort, maar het dimt de geluiden wel ontzettend fijn. Bovendien zijn ze zo goed als onzichtbaar: niemand ziet dat ik ze in heb, waardoor niemand gek opkijkt. Deze draag ik vooral veel in het openbaar vervoer, maar ook op andere plekken waar mensen het gek zouden kunnen vinden als ik met grote oordoppen oploop, zoals op feestjes.

Noise-cancelling headphones


Naast de otoplastieken heb ik ook noise-cancelling headphones. Dit is een koptelefoon met een speciale functie om geluid tegen te gaan. Eigenlijk zijn alle soorten oordoppen en koptelefoons “noise-cancelling”: doordat je iets in of op je oren hebt houden ze geluid tegen. Dit noemen ze passieve noise-cancelling, ofwel passieve ruisonderdrukking. De koptelefoons die ik bedoel zijn wel anders, die hebben namelijk actieve noise-cancelling, ofwel actieve ruisonderdrukking. Geluid bestaat uit geluidsgolven, en koptelefoon (of oordoppen) met actieve noise-cancelling vangen dit op mijn een microfoontje en produceren dan anti-geluid, oftewel de omgekeerde geluidsgolf. Als je de noise-cancelling functie aanzet hoor je dit ook: doordat de technologie net perfect is hoor je een zoem. Ook kan het voor een soort druk op je oren zorgen. Hier had ik met een goedkopere koptelefoon veel last van, maar met mijn huidige exemplaar niet. Ik heb nu degene van de afbeelding: de Bose Quietcomfort 35ii. De noise-cancelling technologie in deze koptelefoon is erg goed (volgens sommige reviewers is Bose de beste op de markt), en de koptelefoon zelf zit ontzettend comfortabel. Hij drukt totaal niet en ik kan hem uren dragen. Het grote verschil met de otoplastieken is, naast de actieve ruisonderdrukking, dat de koptelefoon een stuk minder subtiel is. Op een feestje kun je niet ongezien een koptelefoon dragen. Dit hoeft niet erg te zijn: als mensen weten wat er speelt dan accepteren ze dat. Al droeg ik ze laatst een keer tijdens het bowlen met de schoonfamilie, en toen dacht de schoonzus die blijkbaar nog niet van mijn autisme afwist dat ik de hele tijd vrij asociaal muziek zat te luisteren… Maar op kantoor, waar ik de koptelefoon het meest gebruik, kan het juist helpend zijn: doordat collega’s direct zien dat ik hem op heb zijn ze ook minder geneigd me te storen.

Afwegen
Ben ik met deze hulpmiddelen nou volledig van mijn auditieve overprikkeling verlost? Nee, helaas niet. Mijn oren zijn nou eenmaal overgevoelig, al kan dat met de jaren wel “beter” worden: je gehoor verslechterd als je ouder wordt, wat voor mij in eerste instantie een positieve ontwikkeling zou zijn. Maar het risico van gehoorbescherming dragen om de wereld zachter te zetten, is dat de wereld juist nóg harder wordt wanneer je ze uit/af doet. Hoe meer je blootgesteld wordt aan geluiden, hoe meer je hersenen daar ook aan gaan wennen. Dus hoe vaker je je oren afdekt, hoe minder je gewend raakt. Daarom blijft het voor mij altijd nog een strijd of ik mijn otoplastieken of koptelefoon wel of niet zal dragen: als ik nu voor rust kies, zorgt dat voor meer lawaai op de lange termijn. Ik blijf dus altijd goed de momenten kiezen waarop ik ze mag dragen, en probeer ook vaak genoeg zonder extra hulpmiddelen het huis uit te gaan. Op werk draag ik in principe geen hoofdtelefoon, ténzij ik me echt niet kan concentreren. Thuis probeer ik nooit mijn oren te bedekken, ténzij ik al overprikkeld ben. Buiten draag ik geen gehoorbescherming, ténzij ik het openbaar vervoer in ga of boodschappen moet doen terwijl ik overprikkeld ben. Zo blijft het altijd een afweging, en dus geen ultieme oplossing. Maar de rust die ze me kunnen bieden als het echt nodig is, is meer dan welkom!


Ook interessant

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *