Psychomotorische therapie en autisme

Sinds eind 2018 volg ik psychomotorische therapie, ofwel PMT, bij Altrecht. Dit is een therapie voor waarbij psychische problemen aangepakt worden door te werken met het lichaam. In eerste instantie schrok ik hiervan: ik ben door en door een denker, en zie mijn lichaam dan ook vaak als ondergeschikt aan mijn hoofd. Bovendien was mijn enige ervaring met PMT de behandeling die ik kreeg in de Anorexia-kliniek, waarbij de focus lag op lichaamsbeeld en je lichaam voelen. Niet echt problemen die ik nu kon linken aan behandeling voor mijn autisme…

Waarom dan toch PMT bij autisme?
Een probleem waar ik tegen blijf vechten is overprikkeling en daardoor veroorzaakte vermoeidheid. Mijn hoofd raakt overvol en er komt kortsluiting. Wat zorgt voor heel veel symptomen: vermoeidheid, angst, paniekaanvallen, maar ook hoofdpijn, spierpijn en flauwvallen. Dit maakt dat ik mijzelf vaak veel moet beperken: minder uren werken, minder sociale contacten, minder uitjes dan ik zou willen. En dan nog overkomt het me vaak. Overprikkeling is dan ook een van de belangrijkste onderwerpen bij therapie voor mij. Maar praten over overprikkeling, dat doe ik nu al jaren… En natuurlijk is er wel progressie, maar ik denk dat er meer mogelijk is!

Mijn ervaringen met PMT
Vol spanning kwam ik de gymzaal binnen. Al vanaf jongs af aan ben ik geen fan van gymzalen: ik had astma én ben slecht in groeps- en balspellen. Tegenwoordig blijf ik fit dankzij yoga en fitness, maar een teamsport zal je me niet snel zien doen. De therapeut had echter direct mijn spanning door. We gingen zitten op gymballen en ik mocht uit een doos met allerlei soorten kleine ballen iets pakken om vast te houden. Een beetje wiebelend op de bal met een puntige stressbal in mijn handen zakte de spanning vrij snel, iets wat op een gewone stoel in de behandelkamer niet lukt.

Gedurende de sessies experimenteren we met verschillende materialen en ballen, terwijl de therapeut tijdens het meedoen observeert. Al snel ontdekten we dat het doen van evenwichtsoefeningen, bijvoorbeeld op een balanskussen, mij helpt om te gronden. Zodra ik een opdracht krijg, verzint mijn hoofd daar allemaal regels bij, een beeld van “hoe het moet”, en raak ik gefrustreerd als dit niet lukt. Terwijl… de therapeut helemaal geen regels heeft gegeven! Zo moest ik bijvoorbeeld een bal tegen de muur slaan en weer opvangen. Simpele opdracht, zou je denken. Mijn hoofd bedacht automatisch de volgende regels:

  • Ik moet de bal onderhands gooien
  • De bal mag niet op de grond stuiteren
  • De bal moet telkens op dezelfde plek de muur raken
  • Ik moet de bal met één hand opvangen
  • Ik moet tellen hoe vaak dit lukt tot ik een van de regels verbreek

Mijn hand-oog-coördinatie laat nogal wat te wensen over, dus mijn telling bleef laag en ik moest steeds opnieuw bij 1 beginnen. Oftewel: frustratie. Toen we de oefening gingen bespreken merkte de therapeut haar observaties op, en probeerde ik te vertellen wat er in mijn hoofd gebeurde. Aan de hand van een schema op een whiteboard dat ook in de gymzaal hing, werkten we uit wat er gebeurde. Daarna probeerden we de oefening nog eens, waarbij ik heel bewust probeerde te zijn van regels die mijn hoofd bedacht en mijn reactie hierop. Dit bewustzijn hielp me om de opdracht te doen: gewoon, die bal gooien, niks meer of minder.

En… helpt dat dan?
Nou denk je misschien: ja, leuk, maar hoe zal dat je helpen in je dagelijks leven? Ik moet eerlijk toegeven dat ik zelf ook vaak deze gedachte heb. Bij het cognitief uitwerken van situaties, gevoelens en gedachten ligt het dagelijks nut immers een stuk meer voor de hand dan bij het gooien van een bal. Ik merk echter al wel effecten!

Zo merk ik dat het incorporeren van oefeningen waarbij ik bewust word van mijn lichaam helpt om te merken wanneer de spanning hoog is, iets wat ik al ontdekt had bij yoga en meditatie. Maar wat PMT me nu al gebracht heeft is praktische oefeningen die ik kan gebruiken om die spanning dan ook gelijk wat te laten zakken! Zo heb ik een balanskussen aangeschaft (35 euro bij de sportwinkel, 5 euro bij de Action) waar ik zo nu en dan op ga staan om die verbinding met de grond weer even te voelen. Ook zit ik achter mijn bureau op een gymbal om gedurende de dag wat minder stijf te zitten en door deze lichte bewegingen stress te laten gaan. Verder helpen oefeningen zoals hierboven beschreven met het gooien van de bal om inzicht te krijgen in wat ik doe, en dit eerder door te hebben dan mij met cognitieve therapie lukte. Met cognitieve therapie kon ik ná een gebeurtenis wel ontdekken wat er nou gebeurde en wat dat met me deed, maar daar heb je op het moment suprême vrij weinig aan. Door tijdens de PMT in mijn lichaam te voelen wat er gebeurt, herken ik dit sneller wanneer het daarbuiten, in de ‘echte wereld’ gebeurt.

Zou ik PMT aanraden bij autisme?
Persoonlijk denk ik dat therapie bij autisme moet beginnen met psycho-educatie en cognitieve therapie. Dit zijn beiden veel gebruikte behandelvormen die mij heel veel geholpen hebben om inzicht te krijgen in wie ik ben en waarom ik doe wat ik doe. Zelf associeerde ik psychomotorische therapie vooral met kinderen of mensen met een verstandelijke beperking, of breder: mensen die beter leren door te doen dan door te denken. Niet een groep waar ik mijzelf toe zou rekenen. Maar mijn ervaring met PMT tot nu toe heeft mij al wel laten zien dat het júist ook voor mensen die in hun hoofd leven veel kan betekenen. Ik sta zelf nog aan het begin van mijn traject, maar merk nu al subtiele effecten in mijn dagelijks leven en ik ben dus zeker benieuwd wat PMT mij verder nog kan brengen. Dus mijn advies? Ervaar het eens in je eigen lichaam…

Ook interessant

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *